تسلا با توقف تولید مدل های S و X، تمرکز خود را بر پروژه های انقلابی مانند ربات تاکسی تسلا و هوش مصنوعی معطوف کرده است تا آینده حمل ونقل خودران را رقم بزند.
چند هفته ای بود که بوش می آمد، اما حالا دیگه به پایان نزدیک شدیم: فقط چند صد دستگاه تسلا مدل S و مدل X توی انبارها باقی مونده. ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، این هفته توی یه پست در پلتفرم X تایید کرد که دیگه سفارش اختصاصی برای سدان مدل S و شاسی بلند مدل X پذیرفته نمی شه. اون نوشت: «هر چی مونده، فقط همونایی هست که توی انباره.» این تغییر، نشان دهنده حرکت تسلا به سمت آینده ای است که در آن پروژه های پیشرفته ای مانند ربات تاکسی تسلا نقش محوری دارند.
ماسک اولین بار دی ماه بود که برنامه تسلا برای توقف تولید مدل S و مدل X رو اعلام کرد و آمار و ارقام هم به خوبی دلیل این کار رو توضیح می دن.
فروش تسلا مدل X و مدل S طی این سال ها مدام کمتر شده، چون مدل های ارزون تر و پرتیراژتر شرکت یعنی مدل 3 و مدل Y جاشون رو گرفتن. تسلا آمار فروش S و X رو جداگونه اعلام نمی کنه و در عوض اونا رو توی دسته بندی «سایر مدل ها» قرار می ده؛ دسته ای که حالا سایبرتراک رو هم شامل می شه. این آمار ترکیبی نشون می ده که فروش S و X در سال 1396 با 101،312 دستگاه به اوج خودش رسید، اما در سال 1404 به 50،850 دستگاه (با احتساب سایبرتراک) کاهش پیدا کرد؛ یعنی بخش خیلی کوچیکی از 1.63 میلیون خودرویی که این شرکت سال گذشته در سطح جهانی تحویل داده.
به عبارت دیگه، مرگ این مدل ها اجتناب ناپذیر بود. چیزی که قراره بعدش اتفاق بیفته، یه کم پیچیده تره.
ماسک جای خالی مدل X و مدل S رو با یه خودروی برقی معمولی پر نمی کنه؛ اون برنامه های تولید خودروی برقی ارزون قیمتی که انتظار می رفت حدود 25،000 دلار قیمت داشته باشه رو کنار گذاشت. در عوض، ماسک روی ربات اپتیموس (که به عنوان یک ربات هوشمند انسان نما هنوز وارد تولید نشده) و ربات تاکسی تسلا سایبرکب (یه خودروی خودران دو نفره تمام برقی که اولین بار سال 1403 به عنوان یه کانسپت معرفی شد) شرط بندی کرده.
تسلا قصد داره بعد از پایان تولید مدل S و مدل X، ربات های اپتیموس رو در کارخونه فرمونتِ کالیفرنیا بسازه. با توجه به اینکه آخرین سفارش ها گرفته شده، این اتفاق ممکنه هر لحظه بیفته. ماسک گفته که تسلا تولید ربات تاکسی تسلا سایبرکب رو از همین ماه در کارخونه اش در آستینِ تگزاس شروع می کنه.
نگاهی به گذشته
خودروهای برقی مدل S و X زیر سایه مدل های مقرون به صرفه تر مدل 3 و مدل Y قرار گرفتن. اما معرفی و فروش اولیه شون، دو لحظه حیاتی رو در تاریخ پرفراز و نشیب تسلا رقم زد. مدل S در سال 1391 به عنوان اولین خودروی برقی با تولید انبوه این شرکت عرضه شد. محبوبیت اون نه تنها نگاه مصرف کننده ها رو به خودروهای برقی عوض کرد، بلکه باعث شد خودروسازان قدیمی هم که سال ها ارزش خودروهای برقی رو نادیده می گرفتن، به خودشون بیان.
مدل X در پاییز 1394 از راه رسید و ماسک اون رو به عنوان «تخم مرغ فابرژه» خودروهای برقی توصیف کرد.
ماسک در یک مصاحبه مطبوعاتی در شهریور 1394، درست یک ساعت قبل از شروع مراسم تحویل مدل X، گفت: «فکر می کنم در مورد مدل X زیاده روی کردیم. مطمئن نیستم که کسی اصلا باید چنین ماشینی می ساخت.»
مدل X بارها به تاخیر افتاد و در ابتدا به خاطر پیچیدگی هاش مورد انتقاد قرار گرفت. اما در نهایت پای این شرکت رو به یه بازار جدید باز کرد: خانم ها.
مدل X اعتبار تسلا رو بالا برد و مسیر رو برای حرکت بزرگ بعدی شرکت یعنی تولید انبوه یه خودروی برقی ارزون قیمت هموار کرد. مدل 3 شروع سختی داشت، اما در نهایت تسلا رو به اوج رسوند. مدل Y هم جایگاه این شرکت رو تثبیت کرد و باعث شد تسلا فاصله خودش رو به عنوان پرفروش ترین تولیدکننده خودروهای برقی در جهان حفظ کنه، تا اینکه شرکت چینی BYD در سال 1404 با تحویل 2.26 میلیون خودروی برقی، این جایگاه رو از آن خودش کرد.
تسلا همچنان هزاران دستگاه مدل 3 و مدل Y می فروشه، اما رشدش متوقف شده و حتی روند کاهشی پیدا کرده. این شرکت در دی ماه گزارش داد که در سال 1404 حدود 1.69 میلیون خودرو فروخته که برای دومین سال پیاپی کاهش نشون می ده. طبق آمارهای سه ماهه اول سال 1405 که در 14 فروردین منتشر شد، تلاش های این شرکت برای افزایش فروش با نسخه های ارزون تر و ساده تر مدل 3 و مدل Y که در مهرماه معرفی شدن، تا حدی موفقیت آمیز بوده.
تسلا در سه ماهه اول سال، 358،023 خودروی برقی در سطح جهانی تحویل داده که حدود 6 درصد بیشتر از مدت مشابه در سال 1404 هست؛ سالی که از قضا بدترین سه ماهه شرکت طی سال های اخیر رو داشت. این رقم کمتر از پیش بینی 368،000 دستگاهی تحلیل گران بود.
اما این ها مهم نیست. از نظر ماسک که بابت این دیدگاهش هم پاداش خوبی می گیره تسلا صرفا یه خودروساز یا یه شرکت انرژی های پاک نیست. تسلا یه شرکت هوش مصنوعیه و قمار جدید اون تماما روی همین هدف متمرکزه.
خطرات ربات تاکسی تسلا
ربات اپتیموس بخشی از تلاش های تسلا در زمینه هوش مصنوعیه. اما شاید این ربات تاکسی تسلا سایبرکب باشه که بهتر از هر چیزی، ریسک های کمپین «اول هوش مصنوعی» این شرکت رو نشون می ده.
ربات تاکسی تسلا سایبرکب طوری طراحی شده که به عنوان یه خودروی خودران و بدون کنترل های سنتی مثل فرمون یا پدال استفاده بشه؛ این یعنی به محض عرضه، خبری از اپراتور انسانی برای ایمنی نخواهد بود.
اولین ربات تاکسی تسلا در بهمن ماه از خط تولید کارخونه تسلا خارج شد و قراره تولید انبوهش از همین ماه شروع بشه. هرچند ممکنه مثل خیلی از تاریخ های دیگه در گذشته تسلا، این زمان هم عقب بیفته.
برخلاف خودروهای قبلی تسلا، چالش اصلی در تولیدش نیست (کیه که جهنم تولید مدل 3 رو فراموش کنه). در عوض، ربات تاکسی تسلا سایبرکب قبل از اینکه بتونه وارد جاده بشه، با یه مانع بزرگ قانونی روبرو هست. استانداردهای فدرال ایمنی خودروهای موتوری الزاماتی دارن، مثل داشتن فرمون و پدال. طبق اسناد عمومی، هیچ مدرکی وجود نداره که نشون بده تسلا برای معافیت از این قوانین درخواستی داده باشه.
این خودروها همچنین برای مسیریابی در خیابان ها و رسوندن مسافران به مقصد، به نرم افزار «رانندگی تمام خودکار» (FSD) تسلا متکی هستن. با وجود پیشرفت های FSD و تست های محدود ربات تاکسی تسلا (تاکسی های رباتیک بدون راننده) در آستین، تسلا هنوز ثابت نکرده که نرم افزارش می تونه در مقیاس بزرگ و با اطمینان کار کنه.
و این موضوع به چیزی بیشتر از مهارت فنی نیاز داره. مدیریت تاکسی های رباتیک هم کار سختیه. مثلا در ایالت هایی مثل کالیفرنیا، برای استفاده و گرفتن کرایه در خودروهای بدون راننده، نیاز به مجوزهای خاصی هست.
شرکت Zoox که متعلق به آمازون (جف بزوس) هست، ممکنه در نهایت راه رو برای تسلا و سایبرکب باز کنه. Zoox معافیتی از سازمان ملی ایمنی ترافیک بزرگراه ها دریافت کرده که به این شرکت اجازه می ده تاکسی های رباتیک اختصاصی خودش رو که پدال و فرمون ندارن، در جاده های عمومی آزمایش کنه. Zoox حالا داره مراحل قانونی رو طی می کنه تا این معافیت رو برای فعالیت های تجاری هم بگیره.
ماسک در دی ماه، طی جلسه گزارش سوددهی شرکت، سعی کرد سهام داران رو متقاعد کنه که چرا این ریسک ارزشش رو داره.
ماسک اون زمان گفت: «در آینده، بخش بزرگی از کیلومترهای طی شده به صورت خودران خواهد بود.» اون بعدا اشاره کرد که سایبرکب برای کمترین هزینه به ازای هر کیلومتر و همچنین برای چرخه کاری بسیار بالاتر بهینه سازی شده. «من حدس می زنم در آینده شاید کمتر از 5 درصد و حتی شاید حدود 1 درصد از کل مسافت های رانندگی، توسط خودِ انسان ها انجام بشه.»
تغییر استراتژی تسلا از یک خودروساز سنتی به سمت شرکتی پیشرو در هوش مصنوعی، نشان دهنده ریسک پذیری بالای ایلان ماسک است. هرچند حذف مدل های خاطره انگیزی چون S و X برای بسیاری از علاقه مندان دشوار به نظر می رسد، اما موفقیت نهایی این شرکت به توانایی آن در عبور از سدهای قانونی و اثبات ایمنی فناوری های خودران بستگی خواهد داشت.
The final days of the Tesla Model X and S are here. All bets are on the Cybercab.
