چالش انرژی هوش مصنوعی باعث شده است تا غول های فناوری برای تامین برق مورد نیاز دیتاسنترهای عظیم خود به سمت منابع سنتی مانند گاز طبیعی هجوم ببرند، اقدامی که می تواند تعادل بازار انرژی و محیط زیست را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
کیه که از یه دور حسِ عقب موندن یا همون FOMO بدش بیاد؟ از دات کام گرفته تا وب 2.0، واقعیت مجازی و بلاک چین، صنعت تکنولوژی همیشه سهم خودش رو از ترسِ عقب موندن از ترندها داشته. حالا، چالش انرژی هوش مصنوعی به یکی از بزرگترین و مهم ترین دغدغه های این صنعت تبدیل شده است.
حباب هوش مصنوعی دیگه غولِ همه شونه. اولین فرزندش یعنی همون هجوم برای تامین برق دیتاسنترها حالا داره باعث یه رقابت دیوانه وار برای تصاحب منابع و تجهیزات گاز طبیعی می شه. این هجوم برای تامین برق دیتاسنترها و نیازهای روزافزون هوش مصنوعی، عملا چالش انرژی هوش مصنوعی را در کانون توجه قرار داده است. اگه این حسِ عقب موندن می تونست بچه دار بشه، حباب هوش مصنوعی الان دیگه نوه دار هم شده بود.
مایکروسافت همین سه شنبه گفت که داره با شرکت های شورون و Engine No. 1 همکاری می کنه تا یه نیروگاه گاز طبیعی توی تگزاس غربی بسازن که ظرفیتش می تونه به 5 گیگاوات برق برسه. همین هفته، گوگل هم تایید کرد که داره با شرکت Crusoe برای ساخت یه نیروگاه گاز طبیعی 933 مگاواتی توی تگزاس شمالی کار می کنه. هفته ی گذشته هم متا اعلام کرد که داره هفت تا نیروگاه گاز طبیعی دیگه به دیتاسنتر هایپریون خودش توی لوئیزیانا اضافه می کنه که ظرفیت این سایت رو به 7.46 گیگاوات می رسونه؛ یعنی چیزی که برای تامین برقِ کلِ ایالت داکوتای جنوبی کافیه.
کسی از قلم افتاده؟
چالش انرژی هوش مصنوعی؛ هجوم به سوی منابع طبیعی
سرمایه گذاری های اخیر بیشتر توی جنوب آمریکا متمرکز شده، جایی که بزرگترین ذخایر گاز طبیعی جهان رو توی خودش جا داده. اخیرا سازمان زمین شناسی آمریکا تخمین زده که توی یه منطقه به تنهایی اون قدر گاز هست که می تونه انرژی کل ایالات متحده رو برای 10 ماه تامین کنه. این ولع برای منابع، پیامد مستقیم چالش انرژی هوش مصنوعی است. انگار هر کسی که دیتاسنتر داره، می خواد یه سهمی از این منابع داشته باشه.
طبق گزارش موسسه وود مکنزی، این ولع برای گاز طبیعی باعث کمبود توربین های نیروگاهی شده و احتمالا قیمت ها تا پایان امسال نسبت به قیمت های سال 1398، حدود 195 درصد افزایش پیدا می کنه. این تجهیزات 20 تا 30 درصد از هزینه کل یه نیروگاه رو شامل می شن. این موسسه مشاوره ای اشاره کرده که شرکت ها تا سال 1407 نمی تونن سفارش جدیدی ثبت کنن و تحویل توربین ها هم شش سال طول می کشه.
این یعنی شرکت های تکنولوژی دارن شرط می بندن که تب هوش مصنوعی فروکش نمی کنه، هوش مصنوعی همچنان به مقادیر نجومی برق نیاز خواهد داشت و تولید برق از گاز طبیعی برای موفقیت توی عصر هوش مصنوعی ضروریه. این پیش بینی ها نشان دهنده ابعاد عمیق تر چالش انرژی هوش مصنوعی برای آینده است.
شاید بابت این فرض سوم پشیمون بشن.
با اینکه ذخایر گاز طبیعی توی آمریکا زیاده و چون حمل ونقل این سوخت ارزون نیست، این کشور تا حدودی از تنش های خاورمیانه در امان مونده. اما منابع نامحدود نیستن و اخیرا رشد تولید توی سه منطقه اصلی که مسئول سه چهارم کل تولید گاز شیل آمریکا هستن به شدت کند شده.
هنوز معلوم نیست شرکت های تکنولوژی چقدر در برابر نوسانات قیمت مصونیت دارن، چون هیچ کدومشون جزئیات دقیق قراردادهاشون رو فاش نکردن. خیلی چیزها به این بستگی داره که قیمت توی اون قراردادها چقدر قطعی و ثابت باشه.
حتی اگه قیمت های قرارداد تا حد ممکن ثابت باشن، باز هم ممکنه این شرکت ها با عواقب سنگینی روبرو بشن.
طبق آمار اداره اطلاعات انرژی، چون حدود 40 درصد از برق آمریکا از گاز طبیعی تولید می شه، قیمت برق وابستگی شدیدی به قیمت گاز داره. شاید شرکت های تکنولوژی بتونن با بردن نیروگاه های گازیشون به “پشت کنتور” (یعنی با دور زدن شبکه سراسری و وصل کردن مستقیم نیروگاه به دیتاسنتر)، یه مدتی خودشون رو از زیر ذره بین بودن نجات بدن.
اما گاز طبیعی یه منبع نامحدود نیست و اگه بلندپروازی هاشون بیش از حد بشه، حتی این عملیات های پشت کنتوری هم می تونه قیمت برق رو برای همه بالا ببره. این وضعیت نشان دهنده پیچیدگی های چالش انرژی هوش مصنوعی و پیامدهای گسترده آن بر بازار برق است. همه مون قبلا دیدیم که این جور کارها تهش به کجا ختم می شه.
ابعاد گسترده تر چالش انرژی هوش مصنوعی
موضوع فقط نارضایتی مردم عادی و خانواده ها نیست. بررسی دلایل اینکه چرا مردم دیتاسنتر نمی خواهند و انبار آمازون را مناسب تر می دانند نشان می دهد که رقابت بر سر منابع محدود می تواند به تنش های اجتماعی منجر شود. بقیه صنایع، مخصوصا اون هایی که وابستگی خیلی بیشتری به گاز طبیعی دارن و هنوز نمی تونن سراغ انرژی های تجدیدپذیر برن، ممکنه از اینکه دیتاسنترها این همه از منابع رو بلعیدن، حسابی شاکی بشن. این تضاد منافع، یکی از ابعاد مهم چالش انرژی هوش مصنوعی در جامعه است. تامین برق یه دیتاسنتر با باد، خورشید و باتری راحته؛ اما چرخوندن یه کارخونه پتروشیمی؟ اصلا این طور نیست.
بعد هم بحث هواست. یه زمستون سرد می تونه با بالا بردن تقاضای خانواده ها، کل محاسبات رو بهم بریزه. ممکنه دهانه چاه ها یخ بزنه و عرضه گاز به شدت کم بشه، مثل همون اتفاقی که اواخر سال 1399 توی تگزاس افتاد. وقتی گاز کم بیاد، تامین کننده ها با یه انتخاب سخت روبرو می شن: دیتاسنترهای هوش مصنوعی رو روشن نگه دارن یا بذارن مردم خونه هاشون رو گرم کنن؟
شرکت های تکنولوژی با قبضه کردن منابع گاز و استفاده از سیستم های پشت کنتوری، می تونن ادعا کنن که “برق خودشون رو تامین می کنن” و به شبکه سراسری فشار نمیارن. اما در واقع، اونا فقط مصرفشون رو از یه شبکه به شبکه دیگه منتقل کردن: یعنی شبکه گاز طبیعی. ولع هوش مصنوعی نشون داد که دنیای دیجیتال چقدر هنوز به محدودیت های فیزیکی وابسته است. این وابستگی به منابع محدود و پیامدهای آن، هسته اصلی چالش انرژی هوش مصنوعی را تشکیل می دهد و نیاز به راهکارهای پایدارتر را گوشزد می کند. آیا واقعا عاقلانه ست که روی یه منبع تموم شدنی این قدر سنگین شرط بندی کنن؟ شاید شرکت های بزرگ تکنولوژی از اینکه تسلیم این FOMO شدن، پشیمون بشن یا دچار چالش شوند.
در نهایت، تکیه بر سوخت های فسیلی برای پیشبرد مرزهای هوش مصنوعی یک پارادوکس بزرگ ایجاد کرده است. در حالی که جهان به سمت پایداری حرکت می کند، نیازهای بی پایان زیرساخت های دیجیتال باعث بازگشت به سمت گاز طبیعی شده است. پیدا کردن تعادلی بین نوآوری و حفظ منابع حیاتی، بزرگترین ماموریتی است که پیش روی مدیران فناوری قرار دارد تا از بحران های احتمالی آینده پیشگیری کنند.
AI companies are building huge natural gas plants to power data centers. What could go wrong?
