حملات گسترده هوایی و سایبری علیه زیرساخت های حیاتی، منجر به بروز قطعی اینترنت ایران در ابعاد وسیعی شده است که پیامدهای امنیتی و اقتصادی جدی برای کاربران و شبکه ارتباطی کشور به همراه دارد.
صبح زود روز شنبه، شهرهای مختلف ایران از جمله پایتخت، تهران، با مجموعه ای از حملات هوایی به رهبری آمریکا و اسرائیل لرزیدند. طی این حملات، رهبر ایران، علی حسینی خامنه ای و مقامات ارشد کشور جان باختند. طبق گزارش ها، این عملیات نظامی با حملات سایبری علیه کشور همراه بود؛ یکی از این حملات باعث ارسال انبوه اعلان ها در یک اپلیکیشن محبوب موبایل شد، آن هم در حالی که اینترنت سراسری ایران با قطعی اینترنت ایران گسترده مواجه است.
این حملات بعد از چند روز مذاکرات بی نتیجه بین تهران و واشینگتن انجام شد. این مذاکرات پس از هفته ها اعتراضات گسترده صورت گرفت که در جریان آن ها هزاران نفر کشته شدند و طولانی ترین قطعی اینترنت ایران تا به امروز رقم خورد.
پیامدهای گسترده قطعی اینترنت ایران
همزمان با اصابت موشک ها به شهرهای ایران، مردم محلی گزارش دادند که با سیل عظیمی از اعلان های ناخواسته در اپلیکیشن ها مواجه شدند؛ اعلان هایی که نه از طرف دولت ناتوان، بلکه ظاهرا از طرف یک عامل خارجی ارسال می شدند. این حملات و قطعی اینترنت ایران نگرانی های امنیتی جدیدی را ایجاد کرده است.
در لحظات اولیه وقوع این اختلالات، تصاویری از دستگاه های هوشمند کاربران منتشر شد که نشان دهنده نفوذ به زیرساخت های نرم افزاری در شرایط بحرانی بود.
تصویر فوق به خوبی گویای این است که چگونه در اوج تنش ها، اپلیکیشن های داخلی هدف نفوذ قرار گرفته و پیام هایی خارج از کنترل مدیریت سیستم دریافت کرده اند.
به گزارش Wired، کاربران اپلیکیشن بادصبا چندین اعلان روی گوشی خود دریافت کردند که خواستار «حساب کشی» بود و به هر کسی که علیه نیروهای دولتی قیام کند، وعده عفو می داد.
در یکی از این اعلان ها گفته شده بود که رژیم ایران «بهای اقدامات ظالمانه و بی رحمانه خود علیه مردم بیگناه ایران را خواهد پرداخت» که نشان می دهد امنیت این اپلیکیشن برای نمایش پیام های ضد حکومتی مختل شده است.
هنوز مشخص نیست چه کسی پشت هک این اپلیکیشن است که بیش از 5 میلیون بار دانلود شده است. این حمله سایبری به اپلیکیشن، در کنار قطعی اینترنت ایران، نشانه ای از وخامت اوضاع امنیتی کشور است که می تواند در ردیف جذاب ترین داستان های امنیت سایبری سال 2025 از دیدگاه رسانه ها قرار گیرد.
روزنامه اورشلیم پست روز شنبه گزارش داد که حملات سایبری به عنوان بخشی از حملات آمریکا و اسرائیل و با هدف محدود کردن پاسخ ایران انجام شده است. گمان می رود که آمریکا و اسرائیل هر دو حملاتی سایبری را علیه بانک ها و صرافی های ارز دیجیتال انجام داده اند تا به رهبری ایران فشار بیاورند؛ حکومتی که از زمان به قدرت رسیدن در انقلاب سال 1368 (1989 میلادی) حاکم بوده است. حملات سایبری گسترده علیه زیرساخت های مالی و بانکی، در کنار قطعی اینترنت ایران، فشار مضاعفی بر دولت و مردم وارد کرده است.
اختلالات فعلی فقط به ایران محدود نشده است. با پاسخ موشکی ایران، این درگیری خطر گسترش به بخش های وسیع تری از خاورمیانه را به همراه دارد.
آمازون اعلام کرد که کمی بعد از اصابت موشک های ایران به این کشور ساحلی، مرکز داده هایش در خاورمیانه واقع در امارات متحده عربی دچار قطعی شده است. آمازون دلیل این قطعی را «برخورد اشیایی با مرکز داده که باعث ایجاد جرقه و آتش سوزی شده» اعلام کرد.
همچنین احتمال می رود این درگیری مسیرهای حیاتی هوایی و دریایی تجارت الکترونیک را مختل کند، چرا که حرکت کشتی های حامل کالا در تنگه هرمز در نزدیکی ایران متوقف شده است.
تایید فنی قطعی اینترنت ایران
داگ مدوری، مدیر بخش تحلیل اینترنت در شرکت کنتیک (Kentik)، در پستی در بلواسکای نوشت که بلافاصله پس از حملات هوایی صبح شنبه، اتصال به اینترنت به سطحی نزدیک به صفر رسید. غول شبکه ای کلودفلر (Cloudflare) هم فروپاشی اینترنت ایران در روز شنبه را تایید کرد و به این ترتیب، ابعاد وسیع قطعی اینترنت ایران آشکارتر شد.
در مجموع، ترکیب حملات فیزیکی و نفوذهای پیچیده سایبری علیه زیرساخت های ارتباطی، آسیب پذیری های دیجیتال را در زمان بحران به شدت برجسته کرده است. این وقایع نشان داد که قطع دسترسی به شبکه جهانی و نفوذ به اپلیکیشن های پرمخاطب تا چه اندازه می تواند بر جریان اطلاع رسانی و ثبات روانی جامعه تاثیرگذار باشد.
