آمارهای اخیر نشان دهنده چالش های جدی ایلان ماسک در بازار خودروهای برقی است؛ به طوری که افت فروش تسلا در سه ماهه اول سال و فاصله گرفتن از پیش بینی های تحلیل گران، نگرانی ها را درباره آینده سودآوری این شرکت دوچندان کرده است.
تسلا بیش از یک سال بود که وعده می داد خودروهای «ارزان تر» در راه هستند و بالاخره مهرماه گذشته، نسخه های ساده شده مدل Y و مدل 3 با قیمت پایه به ترتیب 39،990 و 36،990 دلار از راه رسیدند. اما آمارهای سه ماهه اول نشان می دهند که این خودروهای جدید تغییر چندانی در آمار کلی فروش تسلا ایجاد نکرده اند و به نظر می رسد موجی از افت فروش تسلا در راه است.
تسلا روز پنجشنبه اعلام کرد که در سه ماه اول سال، 358،023 خودروی برقی در سطح جهان تحویل داده است که از پیش بینی 368،000 واحدیِ تحلیل گران کمتر بود. این آمار نشان دهنده یک افت فروش تسلا نسبت به انتظارات است. همچنین این شرکت خیلی بیشتر از آنچه فروخته، تولید کرده است و مجموع تولید نهایی به 408،386 دستگاه رسیده است.
این یعنی تسلا در سه ماهه اول امسال تنها حدود 6٪ بیشتر از سه ماهه اول 1404 خودرو تحویل داده است؛ یعنی همان سالی که بدترین سه ماهه شرکت در چند سال اخیر بود. با این حساب، آمارهای سه ماهه اول 1405 هم پیشرفت واقعی چندانی به حساب نمی آیند و نگرانی ها از افت فروش تسلا را افزایش می دهند.
این ارقام فروش برای شرکتی که زمانی وعده داده بود فروش خودروهای برقی اش را هر سال 50٪ افزایش دهد، تکان دهنده است. این روند نزولی تا جایی پیش رفته که حتی در برخی بازارها بی وای دی با کاهش 9 درصدی فروش تسلا، از آن پیشی گرفت و جایگاه این شرکت را به خطر انداخت. عملکرد ضعیف در سه ماهه اول به این معنی است که تسلا حالا با خطر کاهش فروش کلی برای سومین سال پیاپی روبروست که نشانه جدی از افت فروش تسلا است؛ آن هم در زمانی که سوددهی شرکت هم در حال سقوط است.
چرا شاهد افت فروش تسلا هستیم؟
تسلا تنها شرکتی نیست که برای افزایش فروش خودروهای برقی، به خصوص در ایالات متحده، با چالش روبروست. این روند عمومی بازار می تواند دلایلی را برای افت فروش تسلا نیز توضیح دهد. خودروسازان قدیمی از برنامه ها و بلندپروازی های بزرگ قبلی خود برای خودروهای برقی عقب نشینی کرده و در برخی موارد آن ها را کلا لغو کرده اند. تازه واردها هم با مشکل مواجه شده اند. ریویان (Rivian) صبح پنجشنبه اعلام کرد که در سه ماهه اول کمی بیش از 10،000 خودرو تحویل داده است که کم وبیش همان رقمی است که به نظر می رسد هر فصل گزارش می دهد.
ریویان مدل جدیدی در آستین دارد و به زودی تحویل شاسی بلند ارزان تر خود یعنی R2 را شروع می کند که احتمالا باعث افزایش فروش خواهد شد. شرکت روی موفقیت بزرگ R2 از همان ابتدای کار حساب باز کرده است، هرچند ارزان ترین نسخه آن تا اواخر 1406 عرضه نخواهد شد. این در حالی است که تسلا با چالش های ناشی از افت فروش تسلا و کمبود مدل های جدید روبروست.
تسلا خودروی جدید و پرتیراژی آماده عرضه ندارد و این خود می تواند یکی از عوامل اصلی افت فروش تسلا باشد. این شرکت روی یک خودروی برقی بسیار ارزان تر کار می کرد که انتظار می رفت قیمتش حدود 25،000 دلار باشد. اما ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت، این پروژه را لغو کرد تا تمام تمرکزش را روی «سایبرکب» (CyberCab) بگذارد. ماسک به جای آن ماشین 25،000 دلاری، از تسلا خواست که نسخه های ساده شده مدل Y و مدل 3 را توسعه دهد.
تنها مدل واقعا جدیدی که تسلا در چند سال گذشته عرضه کرده، سایبرتراک (Cybertruck) است. با اینکه این مدل از اکثر وانت های تمام برقی دیگر بیشتر می فروشد، اما در مقایسه با انتظارات تسلا و ماسک از این خودروی فولادی، یک شکست کامل بوده است و نتوانسته به جلوگیری از افت فروش تسلا کمک کند. در سه ماهه اول امسال، تسلا فقط 16،130 دستگاه از «سایر مدل ها» را فروخته که شامل سایبرتراک و مدل های S و X (که حالا دیگر تولیدشان متوقف شده) می شود.
تسلا اکنون در مقطعی بحرانی قرار دارد که در آن فشار رقبا از یک سو و عدم تنوع در سبد محصولات از سوی دیگر، آینده این غول خودروسازی را در هاله ای از ابهام قرار داده است. بازگشت به روزهای اوج نیازمند استراتژی های جدید و شاید بازنگری در پروژه های لغو شده ای است که می توانستند سهم بازار را حفظ کنند.
