با تغییر قوانین نظارتی در اتحادیه اروپا، کاربران اکنون امکان استفاده از فروشگاه های جایگزین آیفون را دارند که به توسعه دهندگان اجازه می دهد برنامه های خود را خارج از محیط بسته اپ استور منتشر کنند.
مردم در اتحادیه اروپا حالا به لطف قانون بازارهای دیجیتال (DMA)، که مقرراتی برای ایجاد رقابت بیشتر در اکوسیستم اپلیکیشن هاست، اجازه دارند به فروشگاه های جایگزین آیفون دسترسی داشته باشند. درست مثل اپ استور اپل، این بازارهای جایگزین امکان دسترسی راحت به دنیای وسیعی از برنامه ها رو روی دستگاه های اپل فراهم می کنن؛ اما به جای اینکه برنامه ها از فرآیند بررسی اپل (App Review) رد بشن، باید یک فرآیند تایید (notarization) رو طی کنن تا اپل مطمئن بشه که استانداردهای اولیه مثل نبود بدافزار رو رعایت کردن. با این حال، هر فروشگاه می تونه طبق سیاست های خودش برنامه ها رو بررسی و تایید کنه. همچنین مسئولیت مسائلی مثل پشتیبانی و بازپرداخت وجه هم با خود این فروشگاه هاست، نه اپل.
توسعه دهندگان برای راه اندازی یک بازار اپلیکیشن جایگزین، باید شرایط تجاری جدید اپل برای اپلیکیشن های سازگار با DMA در اتحادیه اروپا رو بپذیرن. این شرایط شامل پرداخت «هزینه هسته فناوری» (Core Technology Fee) به مبلغ 0.50 یورو برای هر اولین نصب سالانه برنامه فروشگاه شون هست؛ حتی قبل از اینکه تعداد نصب به حد نصاب 1 میلیون برسه (که برای بقیه اپلیکیشن های تحت قانون DMA رعایت می شه).
با وجود این قوانین پیچیده، تعدادی از توسعه دهندگان از این فرصت استفاده کردن تا اپلیکیشن هاشون رو خارج از دیوارهای اپل و در قالب فروشگاه های جایگزین آیفون منتشر کنن.
به جز اتحادیه اروپا، بازارهای دیگه ای مثل ژاپن هم در حال آزمایش فروشگاه های جایگزین آیفون هستن. در آذر 1404، اپل اعلام کرد که از قانون رقابت نرم افزارهای موبایل (MSCA) پیروی می کنه؛ قانونی که به توسعه دهندگان گزینه های جدیدی برای توزیع اپلیکیشن و پردازش پرداخت ها خارج از اپ استور اپل می ده.
این گزینه هم از توسعه دهندگان می خواد که شرایط تجاری جدید رو قبول کنن؛ مثل کمیسیون کاهش یافته 10٪ تا 21٪ برای اپ استور، 5٪ هزینه پردازش پرداخت برای خریدهای درون برنامه ای اپل، 5٪ هزینه هسته فناوری و 15٪ کمیسیون خدمات فروشگاه برای فروش های وب که از طریق لینک داخل اپلیکیشن انجام می شن.
در ادامه لیستی از فروشگاه های جایگزین آیفون رو می بینید که کاربران آیفون در این بازارها می تونن همین امروز امتحان کنن.
AltStore PAL؛ یکی از بهترین فروشگاه های جایگزین آیفون (اتحادیه اروپا)
تصویری از محیط کاربری AltStore را مشاهده می کنید که نشان دهنده رویکردی متفاوت در توزیع نرم افزار برای کاربران آیفون است.

این پلتفرم با تمرکز بر توسعه دهندگان مستقل، دریچه ای جدید به سوی اپلیکیشن های خاص و شبیه سازهای بازی باز کرده است.
فروشگاه AltStore PAL که توسط رایلی تستوت (سازنده شبیه ساز بازی های نینتندو به اسم Delta) ساخته شده، یکی از فروشگاه های جایگزین آیفون تایید شده در اتحادیه اروپاست. این فروشگاه متن باز به توسعه دهندگان مستقل اجازه می ده تا برنامه هاشون رو در کنار اپلیکیشن های سازندگان AltStore (یعنی Delta و برنامه مدیریت کلیپ بورد Clip) منتشر کنن.
برخلاف اپ استور اپل، اپلیکیشن های AltStore توسط خود توسعه دهنده میزبانی می شن. برای این کار، توسعه دهنده یک «بسته توزیع جایگزین» (ADP) رو دانلود و روی سرور خودش آپلود می کنه، سپس یک «منبع» (Source) می سازه که کاربرها برای دسترسی به برنامه ها، اون رو به AltStore اضافه می کنن. این یعنی فقط برنامه هایی رو در AltStore می بینید که خودتون اضافه شون کرده باشید.
Setapp Mobile (اتحادیه اروپا – تعطیل شده در بهمن 1404)
در ادامه تصویری از رابط کاربری Setapp Mobile را مشاهده می کنید که پیش از توقف فعالیتش در بازار اروپا حضور داشت.

توقف فعالیت چنین پلتفرم هایی نشان دهنده چالش های عمیق و رقابت بسیار سخت در بازار اپلیکیشن های موبایل است.
شرکت MacPaw با سرویس Setapp یکی از اولین هایی بود که با شرایط جدید اپل موافقت کرد تا یک فروشگاه جایگزین آیفون خودش رو برای کاربران اروپایی راه بندازه. متاسفانه این فروشگاه زیاد دوام نیاورد و شرکت اعلام کرد که خدمات Setapp Mobile رو در تاریخ 27 بهمن 1404 متوقف می کنه. این شرکت دلیل تصمیمش رو قوانین تجاری پیچیده و «در حال تغییر» اپل اعلام کرد که می تواند منجر به شکست اپلیکیشن MKBHD های نوپا در این فضای رقابتی شود.
این شرکت مدت ها بود که سرویس اشتراکی شامل مجموعه ای از اپلیکیشن های دست چین شده رو برای کاربران iOS و مک ارائه می داد. بعد از اجرای قانون DMA، اون ها فروشگاه جایگزین Setapp Mobile رو فقط برای کاربران iOS در اتحادیه اروپا عرضه کردن. مشابه مدل اشتراکی قبلی شون، این فروشگاه ده ها اپلیکیشن رو با یک قیمت اشتراک ماهانه ارائه می کرد و تعداد این اپ ها هم به مرور بیشتر می شد.
Epic Games Store (اتحادیه اروپا)
اپیک گیمز، سازنده بازی محبوب فورتنایت، یکی از فروشگاه های جایگزین آیفون خودش رو در مرداد 1403 در اتحادیه اروپا راه اندازی کرد. کاربرها می تونن بازی هایی مثل فورتنایت، Rocket League Sideswipe و Fall Guys رو از اونجا دانلود کنن و قراره بازی های بیشتری هم اضافه بشه. این شرکت اعلام کرده که بازی هاش رو به بقیه فروشگاه های جایگزین مثل AltStore PAL، فروشگاه Aptoide در iOS و ONE Store در اندروید هم می بره.
Aptoide (اتحادیه اروپا)
اپتوید با رابط کاربری ساده خود که در تصویر پایین مشخص است، یکی از رقبای قدیمی و جدی در بازارهای جهانی محسوب می شود.

امنیت و اسکن برنامه ها برای جلوگیری از ورود بدافزارها، از اولویت های اصلی این بازار برای جلب اعتماد کاربران آیفون است.
اپتوید (Aptoide) که در لیسبون مستقر هست، یک راهکار متن باز برای توزیع اپلیکیشن و یک فروشگاه جایگزین آیفون است. نسخه iOS اپتوید در خرداد 1403 ابتدا به صورت بتای محدود عرضه شد و بعد در دسترس همه کاربران اروپایی قرار گرفت. اپتوید به عنوان یک فروشگاه رایگان، هزینه ای بابت «هزینه هسته فناوری» اپل از کاربرها نمی گیره، اما بسته به نوع خرید، 10٪ تا 20٪ کمیسیون دریافت می کنه.
بازار Mobivention (اتحادیه اروپا)
تمرکز این پلتفرم بر نیازهای سازمانی و توزیع داخلی برنامه ها است که در تصویر زیر به خوبی نمایان شده است.

شرکت ها با استفاده از این زیرساخت می توانند مدیریت بهتری بر ابزارهای نرم افزاری داخلی خود و نصب آن ها روی گوشی کارکنان داشته باشند.
موبی ونشن (Mobivention) یک فروشگاه با تمرکز بر خدمات تجاری (B2B) هست که به شرکت های اروپایی اجازه می ده اپلیکیشن های داخلی خودشون رو توزیع کنن. این شرکت همچنین امکان ساخت فروشگاه های اختصاصی برای کمپانی ها رو فراهم می کنه تا فروشگاه رو کاملا طبق نیازهای خودشون شخصی سازی کنن.
Skich (اتحادیه اروپا)
در اینجا محیطی متفاوت برای کشف برنامه ها را می بینید که از الگوهای شبکه های اجتماعی برای درگیر کردن کاربر الهام گرفته است.

استفاده از قابلیت های تعاملی و سوایپ کردن باعث شده تا این فروشگاه تجربه ای متفاوت و سرگرم کننده برای پیدا کردن بازی های جدید باشد.
اسفند گذشته، Skich اعلام کرد که یک فروشگاه جایگزین برای کاربران اروپایی راه می ندازه که ویژگی متمایزش، داشتن رابط کاربری شبیه به تیندر برای پیدا کردن اپلیکیشن هاست. یعنی کاربرها برای پیدا کردن برنامه هایی که دوست دارن، اون ها رو به سمت راست می کشن (Swipe). همچنین می تونن لیست پخش (Playlist) بسازن و ببینن دوستاشون چه بازی هایی می کنن.
Onside (اتحادیه اروپا و ژاپن)
تصویر زیر پلتفرم Onside را نشان می دهد که با هدف گسترش در بازارهای بین المللی از جمله آسیا و ژاپن طراحی شده است.

سادگی و امنیت پرداخت از ویژگی های کلیدی است که در طراحی رابط کاربری این فروشگاه جدید مد نظر قرار گرفته است.
آن ساید (Onside) یک فروشگاه جایگزین iOS هست که به لطف قوانین جدید، از تاریخ 28 بهمن 1404 علاوه بر اتحادیه اروپا، در ژاپن هم در دسترس قرار گرفته. برای کاربرها، Onside مجموعه ای از برنامه های برتر و انحصاری رو ارائه می ده که در بقیه فروشگاه ها پیدا نمی شن. محیط کاربری اون هم کاملا آشناست و ویژگی هایی مثل آپدیت خودکار رو داره.
ظهور این بازارهای جدید نشان دهنده تغییر بزرگ در استراتژی های اپل و تحولی در حقوق مصرف کنندگان است. اگرچه قوانین مالیاتی و فنی اپل همچنان چالش برانگیز باقی مانده، اما تنوع ایجاد شده در انتخاب برنامه ها می تواند به نوآوری بیشتر در فضای موبایل منجر شود و به مرور زمان مسیر را برای توسعه دهندگان مستقل هموارتر کند.
Move over, Apple: Meet the alternative app stores available in the EU and elsewhere