دولت ایالات متحده با هدف کاهش وابستگی به زنجیره تامین جهانی، طرحی استراتژیک برای ذخیره سازی مواد معدنی آینده به ارزش 11.7 میلیارد دلار تدوین کرده است که نشان دهنده تغییر جهت گیری های اقتصادی به سمت تکنولوژی های نوین و انرژی های پاک است.
دولت ترامپ همین هفته اعلام کرد که دولت آمریکا قراره برای ساخت یه ذخیره استراتژیک 11.7 میلیارد دلاری از مواد معدنی آینده تلاش کنه. این رویکرد که با حضور چهره های کلیدی و مشاور سابق ترامپ در حوزه های مختلف تقویت شده، نشان دهنده تلاش برای استقلال صنعتی است؛ اما نکته های پشت پرده اش خیلی جالب تره.
این طرح که به اسم «پروژه والت» (Project Vault) معرفی شده، جدیدترین تلاش دولت برای تامین مواد معدنی آینده مورد نیاز تولیدکننده های آمریکاییه. رئیس جمهور دونالد ترامپ هم گفته که این کار باعث می شه «کسب وکارها و کارگرهای آمریکایی هیچ وقت از کمبود این مواد ضربه نخورن.»
این اتفاق بعد از سرمایه گذاری های اخیر دولت روی تولیدکننده های خاک های کمیاب افتاد، از جمله خرید سهام شرکت های استخراجی مثل USA Rare Earth و MP Materials.
اهمیت استراتژیک مواد معدنی آینده
اگه تک تک به این کارها نگاه کنیم، می شه گفت دولت داره سعی می کنه بخشی از بازار رو که به خاطر جنگ های تجاری خودش بهم ریخته، آروم کنه. اما اگه همه رو با هم ببینیم، این یه جور اعترافه (هرچند غیرمستقیم یا ناخودآگاه) که آینده به تکنولوژی های برقی، از جمله ماشین های برقی و توربین های بادی وابسته است. این اقدامات نشان دهنده اهمیت روزافزون مواد معدنی آینده است.
ترامپ توی این اطلاعیه به وابستگی دنیا به چین برای یه سری از مواد معدنی آینده اشاره کرد. توی بیشتر از یک سال گذشته، چین از قدرت و تسلطش برای مقابله با تهدیدهای تعرفه ای دولت ترامپ استفاده کرده و صادرات فلزات کمیاب و مواد اولیه باتری های لیتیومی به آمریکا رو محدود کرده. با اینکه در نهایت چین کوتاه اومد، اما این ماجرا نشون داد که واقعا کی دست بالا رو داره.
این درگیری ها همچنین نشون داد که مواد معدنی آینده چقدر برای اقتصادهای مدرن حیاتی هستن. ترامپ این ذخیره جدید رو با «ذخیره استراتژیک نفت» مقایسه کرد؛ همون ذخیره ای که وزارت انرژی آمریکا بعد از تحریم نفتی اوایل دهه 1350 شمسی (1970 میلادی) راه انداخت.
ترامپ گفت: «همون طور که ما مدت هاست ذخیره استراتژیک نفت و مواد معدنی آینده برای دفاع ملی داریم، الان داریم این ذخیره رو برای صنعت آمریکا می سازیم تا دیگه هیچ مشکلی نداشته باشیم.»
ذخیره نفت قرار نیست از بین بره، اما دیگه مثل قدیما اونقدرها هم مهم نیست؛ چون چاه های نفت آمریکا پربازده شدن و سهم انرژی های خورشیدی، بادی و باتری ها توی بازار انرژی داره روزبه روز بیشتر می شه. (خورشید و باد همچنان دارن بیشترین سهم رو در ظرفیت های جدید تولید برق می گیرن، در حالی که بیشتر از 25 درصد ماشین های جدید فروخته شده در دنیا، برقی یا هیبریدی هستن.)
هنوز دقیقا مشخص نیست چه مواد معدنی ای که در واقع همان مواد معدنی آینده هستند، وارد این ذخیره می شن؛ بلومبرگ گزارش داده که گالیوم و کبالت جزو این لیست هستن. احتمال داره موارد دیگه ای مثل مس و نیکل هم اضافه بشن، هرچند مستقیما ازشون اسمی برده نشده.
رقم این سرمایه گذاری واقعا چشمگیره. بانک صادرات-واردات آمریکا یه وام 10 میلیارد دلاری می ده و بقیه هزینه رو هم بخش خصوصی تامین می کنه. همون طور که دیوید فیکلینگ، ستون نویس بلومبرگ، اشاره کرده، این یعنی حدود نصف ارزش نفتی که در حال حاضر توی ذخیره استراتژیک نفته، داره صرف بازاری می شه که فقط 1 درصد اندازه بازار جهانی نفته.
این عدم تناسب یا از اون بلوف های همیشگی ترامپه، یا یه جور اعتراف به اینکه بازار مواد معدنی آینده قراره توی سال های آینده حسابی بزرگ بشه.
احتمال داره هر دو مورد درست باشه، ولی شانس دومی بیشتره.
رشد تقاضا برای مواد معدنی آینده در آینده
بخش زیادی از رشد مواد معدنی آینده مربوط به تکنولوژی های انرژی پاک و ماشین های برقیه؛ بدون اونا، بازار اونقدرها که کارشناسا پیش بینی می کنن محدود نمی شه. تقاضا برای وسایل الکترونیکی، از جمله دیتاسنترها هم نقش دارن، اما طبق گفته آژانس بین المللی انرژی، بیشتر از نیمی از رشد تقاضای جهانی برای عناصر کمیاب، از ماشین های برقی و توربین های بادی می آد. برای کبالت و لیتیوم، این آمار حتی از این هم بیشتره و ماشین های برقی تا سال 1428 شمسی (2050 میلادی) بیشترین سهم رشد رو دارن.
دولت ترامپ هیچ وقت مخالفتش با تکنولوژی های انرژی پاک رو پنهان نکرده و ترجیح داده روی وضعیت موجود و سوخت های فسیلی شرط بندی کنه. اما بقیه دنیا دارن به سمت انرژی خورشیدی، بادی و باتری ها حرکت می کنن و این باعث بالا رفتن تقاضا برای این مواد می شه. این ذخیره جدید نشون می ده که نمی شه بازار رو نادیده گرفت.
در نهایت، ایجاد این ذخایر نشان دهنده یک واقعیت انکارناپذیر در اقتصاد جهانی است: نبرد برای سلطه بر منابع پایه در حال تغییر است و مواد معدنی آینده به اندازه نفت در قرن گذشته، در تعیین قدرت های اقتصادی و پایداری زنجیره تامین نقش حیاتی ایفا خواهند کرد.
Trump’s critical mineral reserve is an admission that the future is electric
