تلاش ایلان ماسک برای تغییر هویت تسلا از یک خودروساز صرف به پیشرو در حوزه هوش مصنوعی و رباتیک، هسته اصلی استراتژی برندسازی جدید تسلا را تشکیل می دهد؛ هرچند گزارش های مالی اخیر نشان از وابستگی عمیق این شرکت به فروش خودروهای برقی و چالش های مسیر این تحول بزرگ دارد.
ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، ماه هاست – یا شاید هم سال ها؟ – که تلاش می کنه شرکتش رو چیزی فراتر از صرفا یه تولیدکننده خودروهای برقی نشون بده. این تلاش ها برای برندسازی جدید تسلا شامل معرفی آن به عنوان یک شرکت انرژی پایدار و هوش مصنوعی و رباتیک بوده است. وقتی تسلا در سال 1395 (2016) شرکت Solar City رو خرید، اون (و تیم روابط عمومی ش) تسلا رو به عنوان یه شرکت انرژی پایدار معرفی کردن. در طول سال گذشته هم، اون ایده تسلا به عنوان یه شرکت هوش مصنوعی و رباتیک رو حسابی جلو برده.
این برندسازی بلندپروازانه ماسک، که می توان آن را نوعی برندسازی جدید تسلا دانست، حالا با واقعیت های مالی روبرو شده: بخش بزرگی از درآمد تسلا از فروش خودروهای برقی (EV) به دست میاد و آخرین گزارش مالی شرکت هم این موضوع رو تایید می کنه.
این شرکت در سال 1403 (2025) حدود 94.8 میلیارد دلار درآمد داشته. از این مبلغ، 69.5 میلیارد دلار از فروش و اجاره خودروهای برقی و همچنین امتیازهای اعتباری مربوط به مقررات زیست محیطی به دست اومده. 25 میلیارد دلار باقی مونده هم تقریبا به طور مساوی بین بخش تولید انرژی (خورشیدی) و بیزنس ذخیره سازی، و بخش «خدمات و سایر موارد» تقسیم شده که شامل درآمد حاصل از سوپرشارژرها، فروش قطعات و اشتراک های رانندگی تمام خودکار (FSD) می شه. این وابستگی زیاد به تحویل خودرو به این معنیه که با افت فروش خودروهای برقی، کل ترازنامه تسلا هم تحت تاثیر قرار گرفته. سود این شرکت در سال 1403 نسبت به سال قبلش 46٪ کمتر شده.
تسلا سعی کرده برای جبران کاهش فروش، بخش های غیر خودرویی خودش رو رشد بده و گزارش درآمدهای سه ماهه چهارم و کل سال (و کنفرانس تلفنی همراهش) نشون دهنده یه تغییر جهت از حرف های همیشگی درباره هوش مصنوعی و رباتیک به سمت عمل و تقویت برندسازی جدید تسلا بود. فعلا، این «عمل» بیشتر شامل خرج کردن پول می شه، نه درآوردنش. ماسک بارها تاکید کرد که سال 1404 (2026) سال هزینه های سرمایه ای (CapEx) بسیار بزرگی خواهد بود و بودجه این بخش رو با بیش از دو برابر افزایش به 20 میلیارد دلار می رسونه که باعث می شه جریان نقدینگی شرکت منفی بشه.
چالش های پیش روی برندسازی جدید تسلا و استراتژی های آینده
به عنوان مثال، ماسک اعلام کرد که تسلا داره تولید مدل S و مدل X رو متوقف می کنه، که البته این حرکت بیشتر جنبه نمادین داره تا مالی. این دو مدل فقط حدود 2٪ از حجم فروش تسلا رو تشکیل می دن، نکته ای که دن لوی، تحلیلگر بارکلیز هم در یادداشت اخیرش به اون اشاره کرده. با این حال، این یه لحظه تاریخی برای پایان یک دوران در تسلا و کل صنعت خودروئه؛ صنعتی که با شروع فروش مدل S در سال 1391 (2012) برای همیشه تغییر کرد و حالا با این اقدامات، برندسازی جدید تسلا مسیر خود را پیدا می کند.
حرکت مهم تر، چگونگی ادامه برندسازی جدید تسلا و اقدامات آینده ای است که تسلا قصد انجامش رو داره.
تسلا برنامه داره جای خالی تولید مدل S و X رو با ربات های انسان نمای «اپتیموس» پر کنه که قرار در کارخونه فرمونت کالیفرنیا ساخته بشن. ماسک همچنین قصد داره عملیات تاکسی های خودران (robotaxi) تسلا رو در سال 1404 به شهرهای بیشتری گسترش بده و حتی به نیاز تسلا برای ساخت کارخونه TerraFab جهت تامین تراشه ها اشاره کرد. این اقدامات بخش مهمی از برندسازی جدید تسلا در حوزه هوش مصنوعی و رباتیک است.
اما موردی که واقعا برای من جالب بود – و یه معامله واقعی در چرخه اقتصادی شرکت های ایلان به حساب میاد – برنامه تسلا برای سرمایه گذاری 2 میلیارد دلاری در یکی دیگه از شرکت های ماسک یعنی xAI بود، که نشون دهنده برنامه نزدیکی بیشتر این دو شرکت به همدیگه است، که تاثیر مستقیمی بر برندسازی جدید تسلا خواهد داشت. در همین حال، بقیه رسانه ها هم از مذاکراتی برای ادغام احتمالی (به شکلی ترکیبی) سه شرکت ماسک یعنی SpaceX، تسلا و xAI خبر می دن.
اما بیاید یه لحظه به واقعیت برگردیم و بیزنس فعلی تسلا رو بررسی کنیم. فروش اون ها نسبت به سال قبل کاهش داشته، در حالی که بیزنس کوچیک تر ذخیره سازی انرژی شون سود خوبی به دست آورده.
یه کلاغه خبر آورده
در ادامه، تصویری گرافیکی از یک پرنده و گربه سبز رنگ را مشاهده می کنید که نمادی از خبرهای غیرمنتظره در دنیای فناوری است.
این تصویر به شایعات پیرامون احتمال جذب سرمایه جدید برای وایمو اشاره دارد.
ما هنوز کاملا آماده نیستیم که تمام جزئیات رو فاش کنیم، اما از یه کلاغه شنیدیم که فعالیت هایی برای جذب سرمایه جدید برای وایمو (Waymo) در جریانه. احتمالا ماه پیش گزارش هایی رو دیدید که می گفتن وایمو در حال جمع آوری یه بودجه 15 میلیارد دلاری به رهبری شرکت مادرش، یعنی الفابت (Alphabet) هست. بر اساس شنیده های من، این رقم هنوز در همون محدوده 15 دلاره و بخش بزرگیش از طرف الفابت میاد، اما سرمایه گذارهای خارجی هم علاقه زیادی برای مشارکت دارن. اون کلاغه بهم گفت که یکی دیگه از سرمایه گذارها ممکنه یه تولیدکننده اصلی قطعات (OEM) باشه.
برای خبرهای بیشتر در این مورد با ما همراه باشید.
معاملات!
تصویر زیر به جریان های مالی و معاملات بزرگی که در صنعت خودروهای هوشمند در حال وقوع است اشاره می کند.
سرمایه گذاری های کلان در استارتاپ های نوپا نشان دهنده اعتماد بازار به آینده فناوری های خودران است.
شرکت Waabi نشان «معامله هفته» من رو می گیره – و نه فقط به خاطر رقم های دلاریش. این استارتاپ خودروهای خودران 750 میلیون دلار در سری C به رهبری مشترک Khosla Ventures و G2 Venture Partners جمع آوری کرده، به اضافه 250 میلیون دلار دیگه به عنوان سرمایه مشروط از طرف اوبر برای حمایت از به کارگیری 25,000 یا تعداد بیشتری تاکسی خودران مجهز به سیستم راننده Waabi به صورت اختصاصی در پلتفرم اوبر.
اوبر همین الان هم یکی از حامیان Waabi هست و در یکی از اولین دوره های جذب سرمایه اش در سال 1400 (2021) شرکت کرده بود. اما این موضوع فراتر از پوله. وقتی Waabi برای اولین بار شروع به کار کرد، روی استفاده از فناوری خودروهای خودران در کامیون ها تمرکز داشت. معامله با اوبر نشون دهنده اینه که اون ها قصد دارن فناوری شون رو در چندین حوزه مختلف خودروهای خودران با استفاده از یک ساختار تکنولوژی واحد گسترش بدن.
آیا Waabi می تونه از پس این کار بربیاد؟ بقیه هم امتحان کردن و شکست خوردن. وایمو برنامه کامیون های خودران خودش رو تعطیل کرد تا روی تاکسی های خودران تمرکز کنه؛ Aurora هم که خودش یکی از سرمایه گذارهای Waabi هست، روی هر دو بخش کامیون و تاکسی کار می کرد، اما بعدا تصمیم گرفت فقط روی تریلی های بزرگ تمرکز کنه.
سایر معامله هایی که نظرم رو جلب کرد…
شرکت Gatik AI، استارتاپی که کامیون های خودران رو برای «مسافت های میانی» توسعه می ده، قراردادی با یک شرکت بزرگ کالاهای مصرفی امضا کرده است. این پیشرفت ها در حالی رخ می دهد که اخیرا اعمال قوانین جدید کامیون خودران کالیفرنیا و پایان محدودیت تردد آنها مسیر را برای توسعه این ناوگان هموارتر کرده است. چرا این مهمه: این قرارداد 600 میلیون دلار درآمد در طول پنج سال به همراه خواهد داشت. و این خدمات برای حمل ونقل بدون راننده هستن، یعنی هیچ راننده ایمنی پشت فرمان نیست. این کامیون های Gatik از اواسط سال 1404 (2025) به صورت بدون راننده مشغول به کار هستن. طبق گفته شرکت، اون ها 60,000 سفارش کاملا بدون راننده رو بدون هیچ حادثه ای انجام دادن.
بیزنس لایدار (Lidar) شرکت لومینار به قیمت 33 میلیون دلار به شرکت MicroVision فروخته شد. این شرکت در یک مزایده برای تصاحب این دارایی ها بر شرکت Quantum Computing پیروز شد. شان اوکین از تک کرانچ با مدیرعامل MicroVision درباره برنامه هاش برای لومینار مصاحبه کرد.
شرکت Rad Power Bikes که حدود یک ماه پیش فرآیند ورشکستگی رو شروع کرده بود، برای فروش خودش به شرکت Life EV با مبلغ حدود 13.2 میلیون دلار به توافق رسید. Rad Power زمانی ارزشش به 1.65 میلیارد دلار می رسید.
شرکت Redwood Materials مبلغ 425 میلیون دلار در سری E جذب کرد که گوگل هم به عنوان سرمایه گذار جدید در اون حضور داره. متن کامل رو بخونید تا بفهمید Redwood چه برنامه ای برای این سرمایه داره.
خواندنی های مهم و خبرهای کوتاه دیگه
بخش پایانی گزارش ما به مجموعه ای از خبرهای کوتاه و خواندنی اختصاص دارد که در تصویر گرافیکی زیر نمایش داده شده است.
این خبرها شامل جدیدترین به روزرسانی ها از دنیای تاکسی های اینترنتی و خدمات خودران است.
شرکت Obi داده های جدیدی از وضعیت تاکسی های اینترنتی و تاکسی های خودران در سان فرانسیسکو منتشر کرده که نشان می دهد شکاف قیمتی بین وایمو و سفرهای ارائه شده توسط اوبر و لیفت در حال کم شدنه.
اوبر بخش جدیدی به اسم Uber AV Labs راه اندازی کرده که حرکتی برای اشتراک گذاری داده با شرکایی مثل Lucid و وایمو است.
وایمو حالا اجازه داره سرویس تاکسی خودران رو به مقصد فرودگاه بین المللی سان فرانسیسکو اجرا کنه. البته این شرکت تحت بازرسی سازمان ملی ایمنی ترافیک قرار گرفته، چون گزارش شده که یکی از خودروهایش با یه کودک تصادف کرده است.
اداره پلیس سان فرانسیسکو هم در حال تحقیق درباره حادثه ایه که در اون یکی از خودروهای خودران Zoox به درِ یه ماشین پارک شده کوبیده.
یه چیز دیگه…
چند هفته ای می شه که نظرسنجی نداشتیم و این یکی جالبه: اسم یا نماد بورسی سوپر-شرکت ادغام شده ماسک چی خواهد بود؟
تحولات اخیر در دنیای فناوری و حمل ونقل هوشمند، از جاه طلبی های ایلان ماسک گرفته تا پیشرفت های خیره کننده استارتاپ های خودران، همگی نشان دهنده گذار به دورانی جدید هستند که در آن هوش مصنوعی و اتوماسیون نقش محوری ایفا می کنند. موفقیت در این مسیر نه تنها به نوآوری های فنی، بلکه به توازن میان واقعیت های مالی و چشم اندازهای بلندمدت بستگی دارد.
