پرونده های اخیر نشان دهنده عمق پیچیدگی های رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران در ایتالیا و اروپا است که امنیت فعالان مدنی و روزنامه نگاران را به چالش کشیده است.
مقامات ایتالیایی تایید کردند که یک خبرنگار که پارسال از طریق واتس اپ متوجه احتمال حمله بدافزاری به گوشی اش شده بود، واقعا هک شده و این موضوع به تازگی ابعاد جدیدی به رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران در این کشور بخشیده است.
در یک بیانیه مطبوعاتی که روز پنجشنبه برای خبرنگارا فرستاده شد، دادستانی های رم و ناپل که دارن روی پرونده رسوایی بدافزاری در این کشور تحقیق می کنن، که بخشی از رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران است، اعلام کردن که طبق یک گزارش فنی، گوشی های فرانچسکو کانسلاتو (خبرنگار) و جوزپه کاچیا و لوکا کازارینی (فعالان حوزه مهاجرت) همگی نشونه هایی از آلودگی به بدافزار در «ساعت های اولیه» 24 آذر 1403 داشتن.
طبق این بیانیه، در گزارش فنی اومده: «انجام سه حمله پشت سرهم در یک شب نشون می ده که این حملات احتمالا بخشی از یک کمپین آلودگی واحد بودن.»
متن کامل این گزارش هنوز منتشر نشده.
این اولین تاییدیه مستقلیه که نشون می ده کانسلاتو، مدیر وب سایت خبری Fanpage، با بدافزار هک شده و به این ترتیب، کانسلاتو قربانی مهم دیگری در رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران ایتالیا است. در دی 1403، واتس اپ به کانسلاتو و حدود 90 نفر دیگه، از جمله خبرنگارا و فعالان مدنی، هشدار داد که هدف بدافزار ساخته شده توسط شرکت اسرائیلی Paragon Solutions قرار گرفتن؛ شرکتی که الان متعلق به شرکت سرمایه گذاری آمریکایی AE Industrial هست.
طبق این بیانیه، مقامات قضایی ایتالیا سرور بدافزار Paragon رو که آژانس اطلاعاتی AISI برای هدف قرار دادن سوژه هاش استفاده می کرد، بررسی کردن. با اینکه مقامات قضایی مدارکی از عملیات علیه کاچیا و کازارینی پیدا کردن، اما هیچ مدرکی مبنی بر عملیات علیه کانسلاتو پیدا نشد.
هنوز مشخص نیست چه کسی گوشی کانسلاتو رو هک کرده.
تا خرداد 1404، تحقیقات کمیته پارلمانی امنیت جمهوری ایتالیا (معروف به COPASIR) به این نتیجه رسید که آژانس های اطلاعاتی ایتالیا به طور قانونی کاچیا و کازارینی رو هدف قرار داده بودن، اما این کمیته هیچ مدرکی از هک شدن کانسلاتو در جریان رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران پیدا نکرد.
دادستانی اعلام کرده که به تحقیقاتش برای شناسایی هکرهای کانسلاتو ادامه می ده.
دولت ایتالیا به رهبری نخست وزیر راست گرای افراطی، جورجا ملونی، هرگونه دخالت در هک کانسلاتو رو تکذیب کرده. ملونی در پاسخ به سوال این خبرنگار در یک کنفرانس مطبوعاتی در دی ماه، فقط گفت که دولتش «تمام همکاری های لازم و پاسخ هایی که می تونه برای شفاف سازی این موضوع ارائه بده رو دریغ نمی کنه.»
دولت ایتالیا به درخواست تک کرانچ برای اظهار نظر پاسخی نداد.
کانسلاتو روز پنجشنبه در مطلبی نوشت: «ما خواستار شفافیت هستیم، اما دولت این کار رو نکرده. سکوت دولت ابعاد جدیدی به ابهامات این رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران داده است. اونا یک سال هر جا که تونستن سکوت کردن و هر وقت هم سکوت نکردن، دروغ گفتن.»
جان اسکات-ریلتون، یکی از پژوهشگرای Citizen Lab که روی پرونده های Paragon در ایتالیا تحقیق کرده، گفت که افشای جدید درباره هک کانسلاتو «سوالات جدی رو ایجاد می کنه که چرا در تحقیقات رسمی قبلی مقامات ایتالیایی، هیچ تاییدیه ای در این باره ارائه نشده بود.»
در واکنش به این رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران، شرکت Paragon که بدافزارش Graphite نام داره، قراردادهاش رو با مشتریان دولتی ایتالیا لغو کرد.
گسترش رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران در اروپا
به جز کاچیا، کازارینی و کانسلاتو، چندین نفر دیگه هم در ایتالیا به عنوان اهداف بدافزاری شناسایی شدن؛ از جمله چیرو پلگرینو که اون هم در Fanpage کار می کنه و پارسال از طرف اپل هشداری مبنی بر احتمال حمله به آیفونش دریافت کرده بود. پژوهشگرای Citizen Lab بعدا به این نتیجه رسیدن که پلگرینو با بدافزار Paragon هک شده بوده.
با این حال، گزارش فنی که دادستانی بهش اشاره کرده، می گه که فقط شواهدی از بدافزار روی گوشی های کاچیا، کازارینی و کانسلاتو پیدا کرده و اثری روی گوشی پلگرینو و چهار نفر دیگه که ادعا می شه قربانی بودن، پیدا نشده.
پلگرینو که می گه هنوز گزارش فنی کامل رو ندیده، به تک کرانچ گفت: «من واقعا گیج شدم. چطور ممکنه Citizen Lab که خودش مرجع بدافزاره، شواهدی پیدا کنه که بدافزار Graphite روی گوشی من بوده، اما کارشناس های دادستانی ایتالیا چیزی پیدا نکنن؟ پس چرا اپل برای من هشدار فرستاد؟ محض خنده؟»
دادستانی های رم و ناپل به درخواست برای اظهار نظر پاسخی ندادن.
سخنگوی پلیس پستال (Polizia Postale) که در حال بررسی این پرونده است، تک کرانچ رو به دفتر دادستانی ارجاع داد.
شرکت Paragon که تا پارسال قرارداد فعالی با اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) داشت، و پیش از این نیز گزارش هایی درباره نقض حریم خصوصی خبرنگاران از طریق گوگل توسط این نهاد مطرح شده بود، به همراه شرکت REDLattice که بعد از خرید توسط AE Industrial با این سازنده بدافزار ادغام شد، به درخواست برای اظهار نظر پاسخی ندادن.
ایتالیا جدیدترین کشور اروپاییه که در سال های اخیر درگیر رسوایی بدافزاری شده؛ ابعاد این رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران فراتر از یک کشور است و قبل از اون هم موارد مشابهی در یونان، مجارستان، لهستان و اسپانیا دیده شده بود.
اواخر ماه گذشته، دادگاهی در یونان تال دیلیان و سه مدیر دیگه شرکت بدافزاری Intellexa رو به دلیل شنود غیرقانونی و نقض حریم خصوصی به هشت سال زندان محکوم کرد.
این حکم بخشی از رسوایی «واترگیت یونان» بود که در اون، دولت یونان در سال 1401 متهم شد که گوشی های سیاستمدارها، خبرنگارا، تجار و مقامات نظامی رو با بدافزار Predator شرکت Intellexa هک کرده؛ این نمونه دیگری از رسوایی جاسوس افزار خبرنگاران است.
تداوم این افشاگری ها نشان دهنده چالش های جدی در زمینه امنیت دیجیتال و آزادی مطبوعات در دموکراسی های مدرن است. در حالی که فناوری های نظارتی به ابزاری قدرتمند در دست دولت ها تبدیل شده اند، لزوم نظارت دقیق بر فعالیت شرکت های بدافزاری و شفافیت در استفاده از این ابزارها بیش از هر زمان دیگری احساس می شود.
Italian prosecutors confirm journalist was hacked with Paragon spyware
