ایلان ماسک با اعلام خبر توقف تولید تسلا برای مدل های S و X، بر استراتژی جدید این شرکت برای تمرکز بر رانندگی خودکار و ربات های انسان نما تاکید کرد.
ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، روز چهارشنبه در گزارش مالی سه ماهه شرکت اعلام کرد که تسلا داره به تولید سدان مدل S و شاسی بلند مدل X پایان می ده، که به نوعی نشان دهنده توقف تولید تسلا از این مدل های قدیمی است.
اون گفت که شرکت نسخه های نهایی هر دو خودروی برقی رو در سه ماهه آینده می سازه و اضافه کرد که شرکتش از مالکان فعلی مدل S و مدل X «تا زمانی که مردم این خودروها رو داشته باشن» پشتیبانی می کنه.
ماسک گفت: «در واقع وقتش رسیده که برنامه های مدل S و X رو با یک خداحافظی آبرومندانه به پایان برسونیم، چون ما واقعا داریم به سمت آینده ای می ریم که بر پایه رانندگی خودکار بنا شده. بنابراین اگه به خرید مدل S و X علاقه دارین، الان وقت سفارش دادنه.» این اعلام، نشانه ای از توقف تولید تسلا برای این مدل های پیشرو بود.
مدل S و مدل X هر دو در کارخونه فریمونت کالیفرنیا ساخته می شن. به گفته ماسک، بعد از توقف تولید تسلا از این دو مدل، تسلا توی همون فضای کارخونه، ربات های اپتیموس (Optimus) رو می سازه. تولید سایبرتراک تسلا که در کارخونه شرکت خارج از آستین ساخته می شه، ادامه پیدا می کنه.
تسلا مدل S رو در سال 1391 عرضه کرد و این ماشین به عنوان اولین خودرویی شناخته می شه که خودروهای برقی رو برای طیف وسیعی از مردم جذاب کرد. مدل X دومین برنامه بزرگ خودروی برقی تسلا بود.
تسلا همیشه قصد داشت که مدل های ارزون ترش یعنی سدان مدل 3 و شاسی بلند مدل Y، فروش خیلی بیشتری نسبت به مدل های قبلیشون داشته باشن.
اما فروش هر دو مدل در سال های اخیر، با وجود به روزرسانی های داخلی و ظاهری در طول مسیر، ثابت مونده. تسلا در بازار خودروهای برقی لوکس با رقابت فزاینده ای از سوی خودروسازان قدیمی و همچنین شرکت های نوپایی مثل ریویان (Rivian) و لوسید موتورز (Lucid Motors) روبرو شده.
ماسک گفت: «خب این کمی غم انگیزه، اما… وقتش رسیده که به برنامه های S و X پایان بدیم.» این به معنی توقف تولید تسلا از این دو پرچمدار است.
اولین طراحی اختصاصی تسلا
مدل S اولین ماشین تسلا نبود؛ این عنوان به رودستر (Roadster) اولیه تعلق داره. اما مدل S اولین ماشینی بود که تسلا اون رو از پایه خودش طراحی کرد.
این موضوع کمک کرد تا خیلی از محدودیت های رودستر کنار گذاشته بشه و راه برای تبدیل شدن مدل S به یکی از اولین خودروهای برقی واقعی برای بازار انبوه هموار بشه.
تسلا این سدان رو در سال 1391 با قیمت پایه 57,400 دلار عرضه کرد. این ماشین یک باتری نصب شده در کف داشت که باعث می شد فضای داخلی بیشتر و رانندگی پویاتری نسبت به معدود خودروهای تمام برقی اون زمان داشته باشه.
تسلا همچنین مدل S رو با ظرفیت های مختلف باتری عرضه کرد تا مشتری ها بتونن با پرداخت هزینه بیشتر، مسافت بیشتری رو با خودرو طی کنن.
این ماشین بلافاصله محبوب شد و تا زمانی که اولین سری در خرداد 1391 تحویل داده شد، تسلا بیش از 10,000 رزرو براش ثبت کرده بود. تا سال 1392، این ماشین تونست عنوان خودروی سال MotorTrend رو به دست بیاره و بهترین ماشین های بنزینی سراسر جهان رو شکست بده.
مجله MotorTrend نوشت: «در اصل، تسلا مدل S فقط یک ماشین لعنتیِ خیلی خوبه که از قضا برای سوخت گیری باید به برق وصلش کرد.»
تسلا در سال های بعد، مدل S رو مدام بهبود داد. گزینه های باتری رو تغییر داد؛ حتی در یک مقطع زمانی، پک های باتری بزرگ تری رو ارائه کرد که بردشون با نرم افزار محدود شده بود تا مشتری ها رو به نوعی نگرش «الان بخر، بعدا پرداخت کن» ترغیب کنه.
مدل S همچنین اولین تسلایی بود که حالت «Ludicrous Mode» رو دریافت کرد که شتاب 0 تا 96 کیلومتر بر ساعت رو در عرض فقط 2.8 ثانیه ممکن می کرد. این یک قابلیت هیجان انگیز بود که به یکی از قوی ترین ابزارهای تبلیغاتی دهان به دهان تسلا تبدیل شد.
تسلا به بهبود مدل S ادامه داد و برد مسافتی پیشرو در صنعت رو براش فراهم کرد که هنوز هم از بیشتر خودروهای برقی دیگه بهتره؛ همچنین در سال 1400 یک بازطراحی کامل داخلی و خارجی روی اون انجام داد. اما تا اون زمان، موفقیت شرکت به خاطر مدل های خیلی ارزان تر یعنی مدل 3 و مدل Y به شدت بالا رفته بود.
شاسی بلند فابرژه
مسیر مدل X به این سادگی ها نبود.
شاسی بلند مدل X که اولین بار قبل از عرضه مدل S در سال 1391 معرفی شده بود، تا سال 1394 وارد خیابون ها نشد. وقتی هم که اومد، با درهای عقب بسیار پیچیده «بال شاهین» (Falcon Wing) عرضه شد که رو به بالا باز می شدن.
این درها سوار و پیاده شدن از مدل X رو خیلی راحت می کردن. اما مشخص شد که تولید انبوه این درها (و بقیه قسمت های شاسی بلند) با کیفیت قابل اطمینان در طول سال ها کار خیلی سختیه. ماسک در نهایت اون رو «فابرژه خودروها» نامید. این اشاره ای بود به سبک لوکس و ویژگی های خاصش، اما در عین حال به ظرافت و حساس بودن بیش از حد مدل X هم طعنه می زد.
مدل X هنوز در کنار مدل S نسبتا خوب می فروخت و در سال 1400 هم یک بازطراحی بزرگ دریافت کرد. اما مشکلات تولید گریبان گیر نسخه جدید هم شد و ماسک در اوایل سال 1401 اعتراف کرد که تسلا با توقف تولید تسلا برای مدل X قبل از آماده شدن نسخه بازطراحی شده برای تولید انبوه، اشتباه کرده.
توقف تولید تسلا؛ اتفاقی که انتظارش می رفت
با نگاهی به گذشته، توقف تولید تسلا برای مدل S و مدل X از مدت ها قبل پیش بینی می شد.
خود ماسک در سال 1398 گفته بود که تسلا هنوز این خودروهای «خاص» رو بیشتر به «دلایل احساسی» تولید می کنه. با این حال، توقف تولید تسلا برای این مدل ها اجتناب ناپذیر بود.
ماسک در اون زمان گفت: «اون ها واقعا اهمیت کمی برای آینده ما دارن.»
در اون زمان، تسلا هنوز ده ها هزار دستگاه مدل S و شاسی بلند مدل X در هر سه ماه می فروخت. اما اولین مدل واقعا جدید شرکت در راه بود: سایبرتراک.
تسلا برای سایبرتراک که در سال 1398 معرفی شد، برنامه های بزرگی داشت. شرکت اعلام کرد که نسخه پایه رو به قیمت 40,000 دلار می فروشه و سالانه 250,000 دستگاه از اون تولید می کنه. تاخیرهای ناشی از پاندمی کووید، همراه با طراحی پیچیده و جدید خودرو، باعث شد که این ماشین خیلی دیرتر از حد انتظار وارد بازار بشه.
وقتی هم که وارد بازار شد، سایبرتراک شکست خورد؛ اگرچه تسلا همچنان به طور علنی از اون حمایت می کنه، از جمله در گزارش مالی روز چهارشنبه. صف 2 میلیونی سفارش ها که گفته می شد هرگز عملی نشد و قیمت پایه 40,000 دلاری هم همین طور. تسلا از اون زمان تا حالا برای فروش حتی چند هزار دستگاه در هر سه ماه هم به مشکل خورده.
شکست سایبرتراک احتمالا پوششی برای مدل S و مدل X فراهم کرد. نه تنها این دو خودروی برقی قدیمی به نوعی عدم محبوبیت وحشتناک این وانت عجیب رو جبران می کردن، بلکه تسلا موقع گزارش آمار فروش فصلی، این سه خودرو رو در دسته «سایر مدل ها» قرار می داد که باعث می شد نشه دقیقا فهمید وضعیت سایبرتراک چقدر بده.
اما به گفته ماسک، تسلا حالا شرکتیه که هدفش حل مسئله خودرانی در ماشین ها و ربات هاست؛ مسیری که با توسعه ربات تاکسی خودران موشنال توسط شرکت های دیگر نیز به شدت دنبال می شود. ظاهرا همین موضوع هم در نهایت به توقف تولید تسلا برای مدل S و مدل X انجامید.
شاید اون ها هفت سال پیش برای آینده تسلا «اهمیت کمی» داشتن، اما همیشه برای سال های اولیه شرکت و ساخته شدن وجهه ماسک به عنوان یک تاجر فوق ثروتمند که حالا بر جامعه مدرن سایه انداخته، حیاتی باقی می مونن.
پایان تولید مدل های S و X نشان دهنده فصل جدیدی برای تسلا است. اگرچه این خودروها سنگ بنای موفقیت شرکت بودند، اما تمرکز بر هوش مصنوعی و رباتیک نشان می دهد که دنیای حمل ونقل با سرعتی غیرقابل تصور در حال تغییر است و حتی پرچمداران قدیمی هم باید جای خود را به نوآوری های جدید بدهند.
