طبق یه گزارش جدید، اروپا میلیاردها دلار روی استارتاپ های نوپای حوزه اقلیم سرمایه گذاری می کنه، اما متاسفانه شاهد شکست خیلی از اون ها در مرحله سری B هست. اما حالا صندوق های جدیدی برای پر کردن این خلاء دارن ایجاد می شن و برای بهبود وضعیت سرمایه گذاری در فناوری های عمیق، جدیدترین صندوق شرکت اسپانیایی ماندی ونچرز (Mundi Ventures) به اسم صندوق کمبارا 1 (Kembara Fund I)، یکی از اون هاست.
بعد از گرفتن یه تعهد 350 میلیون یورویی از صندوق سرمایه گذاری اروپا تحت طرح «پیشگامان تکنولوژی اروپا» در سال 1403، ماندی ونچرز همین تازگی ها مرحله اول جذب سرمایه 750 میلیون یورویی رو برای کمبارا تموم کرد؛ این پنجمین و بزرگترین صندوق این شرکت تا به امروز به حساب میاد.
تاکید کمبارا بر سرمایه گذاری در فناوری های عمیق
اسناد رسمی در اسپانیا نشون می ده که این صندوق که روی سرمایه گذاری در فناوری های عمیق تمرکز داره حتی ممکنه سرمایه نهایی خودش رو به 1.25 میلیارد یورو برسونه. اما به گفته یان دی وریس، هم بنیان گذار و شریک اصلی کمبارا، رسیدن به 750 میلیون یورو ظرف دو سال اون هم به عنوان اولین صندوق در این شرایط بازار، «اصلا کار راحتی نبود».
مدیریت کمبارا بر عهده یه تیم متخصص توی ماندی ونچرز هست که در شهرهای مادرید، لندن، بارسلون و پاریس دفتر دارن. خاویر سانتیسو، بنیان گذار ماندی ونچرز، حالا هم بنیان گذار و شریک اصلی صندوق کمبارا هم هست و این صندوق لیست کامل شرکای ارشد خودش رو منتشر کرده.
در کنار دی وریس و سانتیسو، رابرت ترزونا (سرمایه گذار خطرپذیر حوزه اقلیم) و پیر فستال (سرمایه گذار خطرپذیر حوزه دیپ تک) هم به عنوان شرکای اصلی به تیم اضافه شدن. همچنین سراج خالیق، شریک سابق Atomico، به عنوان مشاور استراتژیک ارشد به اون ها پیوسته. تیم رهبری این صندوق متشکل از چهره های باسابقه دنیای سرمایه گذاری است که هر کدام تخصص ویژه ای را به مجموعه اضافه کرده اند:
(در تصویر از چپ به راست: خاویر سانتیسو، سراج خالیق، رابرت ترزونا، یان دی وریس و پیر فستال.)
این تیم با تکیه بر تجربیات متنوع خود در بازارهای جهانی، قصد دارد مسیر رشد استارتاپ های اروپایی را هموارتر کند. سوابق فردی اون ها کمک کرد تا بتونن از حامیان نهادی سرمایه جذب کنن؛ حامیانی که تازه متوجه نیاز اروپا به سرمایه ی رشد شدن تا بتونن خروجی های دانشگاهی رو به کسب وکارهای بزرگی با هم افزایی صنعتی تبدیل کنن. این تحولات در راستای بهبود چشم انداز سرمایه گذاری استارتاپ ها از دیدگاه برترین سرمایه گذاران در سال های پیش رو است. اما این سوابق باعث شد اون ها از نزدیک با چالش های رشد استارتاپ های اروپایی در حوزه اقلیم و همچنین چالش های سرمایه گذاری در فناوری های عمیق آشنا بشن مخصوصا خودِ دی وریس.
دی وریس که یه سرمایه گذار خطرپذیر باسابقه است و Redpoint eVentures رو در برزیل راه انداخته و بعدا شریک Atomico شده بود، تصمیم گرفت به اون سمت میز بره و به استارتاپ آلمانی هواپیماهای برقی لیلیوم (Lilium) ملحق بشه. اما این شرکت در سال 1403 بعد از جذب بیش از 1 میلیارد دلار سرمایه و ورود به بورس از طریق SPAC، فعالیتش متوقف شد.
از نظر دی وریس، لیلیوم به این خاطر ورشکست شد چون نتونست سرمایه رشد مورد نیازش رو پیدا کنه، اما این «تجربه تلخ» یه جنبه مثبت هم داشت. اون می گه: «تیم های فوق العاده زیادی رو توی اروپا دیدم که داشتن همین مسیر رو می رفتن. [اروپا] مشکل نوآوری نداره، مشکل استارتاپ هم نداره؛ مشکلی که داره، مشکل مقیاس پذیر شدنه (scale-up).»
نقطه قوت کمبارا روی راندهای سری B و C خواهد بود و قصد دارن چک های اولیه ای بین 15 تا 40 میلیون یورو برای حدود 20 شرکت بنویسن. اما اندازه این صندوق جوریه که دستشون رو برای سرمایه گذاری های بعدی در حوزه سرمایه گذاری در فناوری های عمیق باز می ذاره تا به استارتاپ های پورتفولیوشون در مقیاس دهی تولید و گسترش جهانی کمک کنن؛ طوری که مجموع سرمایه گذاری برای هر شرکت می تونه تا 100 میلیون یورو هم برسه.
این مبلغ حتی از کل سرمایه خیلی از صندوق های اروپایی هم بیشتره، هرچند که شرایط داره عوض می شه: شرکت سرمایه گذاری دیپ تک Elaia و مدیر دارایی Lazard با هم متحد شدن تا LEC (Lazard Elaia Capital) رو راه بندازن که سرمایه گذاری های اولیه اش بین 20 تا 60 میلیون یورو برای هر شرکت خواهد بود. همچنین شنیده می شه که صندوق Plural هم داره یه صندوق جدید تا سقف 1 میلیارد یورو جمع آوری می کنه.
چالش ها و رویکردهای نوین در سرمایه گذاری در فناوری های عمیق
با این حال، ماهیت سرمایه برِ اکثر شرکت های مرحله رشد در حوزه اقلیم و دیپ تک باعث می شه که حتی چک های درشت سرمایه گذاران خطرپذیر هم فقط تا یه جایی جواب بده. این موضوع چالش های سرمایه گذاری در فناوری های عمیق را بیشتر می کند. یکی از درس هایی که دی وریس از ماجرای لیلیوم گرفت این بود که جذب سرمایه فقط از طریق واگذاری سهام (equity) خیلی سخته و حتی می تونه بعدا شرکت ها رو توی بن بست قرار بده. همین موضوع باعث شد کمبارا رویکرد متفاوتی رو برای تامین مالی در پیش بگیره.
دی وریس گفت: «چند نفر از ما این شرایط رو لمس کردیم و کاری که الان می خوایم انجام بدیم اینه که تامین مالی بدون کاهش سهم (non-dilutive) رو برای این بنیان گذاران دیپ تک به یه محصول تبدیل کنیم تا بهشون کمک کنیم ریسک تامین مالی آینده شون رو کم کنن و ساختار سرمایه رو طوری بهینه کنن که سهمشون کمتر آب بره. ما داریم شرکای محدودی (LP) رو میاریم که نه تنها می خواین توی صندوق سرمایه گذاری کنن، بلکه تمایل دارن مستقیما روی اون شرکت های برنده هم سرمایه گذاری مشترک داشته باشن.»
برای این شرکا، مسائل ژئوپلیتیک هم توی تمایلشون به ارائه سرمایه رشد و وام های خطرپذیر (venture debt) به استارتاپ های مرحله رشد اروپایی نقش داره. دی وریس پیش بینی می کنه: «حمایت های زیادی از طرف صندوق های ثروت ملی در اروپا، دولت ها و شرکت ها صورت خواهد گرفت تا مسیر برای ساختن قهرمانان اروپایی در حوزه سرمایه گذاری در فناوری های عمیق هموار بشه.»
این رویکردهای ژئوپلیتیک در تمرکز بخشیِ کمبارا هم دیده می شه؛ طبق بیانیه مطبوعاتی، این صندوق شامل تکنولوژی های دو منظوره و دفاعی برای «حفظ حاکمیت اروپا» هم هست. با این حال، دی وریس این ایده رو که کمبارا صرفا داره جایگزین سرمایه هایی می شه که شرکت های اروپایی می تونستن از خارج جذب کنن، رد کرد.
«توی اروپا جواهرات زیادی هستن که هنوز دیده نشدن؛ شرکت هایی که می تونن به قهرمانان جهانی تبدیل بشن اما هنوز به پتانسیل کاملشون نرسیدن.» اون از DeepMind به عنوان یه مثال مرتبط یاد کرد و گفت: «اون ها سرمایه رشد کافی نداشتن و خیلی زود فروخته شدن.» (گوگل این شرکت رو در سال 1393 با قیمتی بیش از 500 میلیون دلار خرید، اما الان ارزشش میلیاردها دلار تخمین زده می شه.)
حفظ «اروپایی ماندنِ» شرکت های این قاره در خیلی از حوزه هایی که با دیدگاه کمبارا همخوانی دارن، مثل محاسبات کوانتومی، نیمه هادی ها و تکنولوژی فضایی (همگی از مصادیق سرمایه گذاری در فناوری های عمیق)، اهمیت زیادی پیدا کرده. اما هدف اصلی، پرورش قهرمانان جهانیه که از مرزها فراتر برن. جالبه بدونید که کمبارا (Kembara) در زبان مالایی به معنی «سفر کردن» هست (البته تیم این صندوق، معنای قدیمی ترِ اون یعنی «مسیر متواضعانه به سوی برتری» رو ترجیح می ده).
فراتر از اسم، کمبارا پیوندهایی هم با مالزی داره. سانتیسو قبلا مدیرعامل بخش اروپای صندوق ثروت ملی مالزی (Khazanah) بوده و با توجه به اینکه خیلی از کشورها دارن وابستگیشون به آمریکا رو بررسی می ن، ممکنه فرصت های جدیدی ایجاد بشه. دی وریس گفت: «توی مرحله دوم جذب سرمایه، دنبال سرمایه گذاران جهانی خواهیم بود، چون می خوایم به بازارها و زنجیره تامین در سطح جهانی دسترسی داشته باشیم.»
صندوق کمبارا با رویکردی جسورانه و تمرکز بر راندهای سری B و C، تلاش می کند تا نه تنها سرمایه، بلکه ساختارهای مالی پایدارتری را برای بنیان گذاران اروپایی فراهم کند. با توجه به تغییرات ژئوپلیتیک و نیاز به استقلال تکنولوژیک، حمایت از پروژه های زیرساختی و فناوری های پیشرفته می تواند تضمین کننده حضور پررنگ اروپا در رقابت های جهانی آینده باشد.
Mundi Ventures closes on €750M for Kembara, its largest deep tech and climate fund